මැදපෙරදිග, දකුණු කොරියාව, ජපානය, යුරෝපය, ඕස්ට්රේලියාව ඇතුළු ලෝකයේ විවිධ රටවල දහඩිය මහන්සියෙන් සේවය කරන ශ්රී ලාංකික විගමනික ශ්රමිකයින් විසින් මෙරටට එවන විදේශ ප්රේෂණ (Foreign Remittances) යනු අප රටේ ආර්ථිකයේ ප්රධානතම ජීවනාලියයි.
කෙසේ වෙතත්, තමන් විදේශයක දුක් මහන්සියෙන් උපයන විදේශ මුදල් (USD, EUR, GBP, JPY, AED, KRW) ලංකාවට එවීමේදී නිවැරදි නිල බැංකු මාර්ග (Official Banking Channels) භාවිත නොකිරීම නිසා සහ බැංකු පද්ධතිය තුළ විදේශගත ශ්රමිකයන් සඳහා ලබාදී ඇති විශේෂ වරප්රසාද පිළිබඳව නොදැනුවත්කම නිසා බොහෝ දෙනෙකුට වටිනා මූල්ය අවස්ථා අහිමි වේ.
මෙම ලිපියෙන් පුද්ගලික විදේශ විනිමය ගිණුම් (PFCA), විශේෂ තැන්පතු පොලී, විදුලි වාහන (EV) බලපත්ර, සහන නිවාස ණය සහ Undiyal/Hawala නීතිවිරෝධී ක්රමවල ඇති භයානක අවදානම් සවිස්තරව විමසා බලමු.
1. පුද්ගලික විදේශ විනිමය ගිණුම් (PFCA - Personal Foreign Currency Account)
විදේශගතව සේවය කරන ඕනෑම ශ්රී ලාංකිකයෙකුට මෙරට ඕනෑම බලපත්රලාභී වාණිජ බැංකුවක (BOC, People's Bank, Commercial Bank, Sampath, HNB ආදී) PFCA ගිණුමක් විවෘත කළ හැක.
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ PFCA ගිණුමක ප්රධාන වාසි │
├────────────────────────────────────────────────────────────────────────┤
│ • විදේශ මුදලින්ම තබාගත හැකි වීම (USD, EUR, GBP, AUD, CAD, JPY, AED) │
│ • විදේශ මුදල් ස්ථාවර තැන්පතු (USD FDs) සඳහා 4% - 6% දක්වා පොලියක් │
│ • ඕනෑම වේලාවක ඉහළම විනිමය අනුපාතයකට රුපියල් බවට පත්කිරීමේ හැකියාව │
│ • මුදල් ආපසු විදේශයකටම යැවීමේ (Repatriation) නීතිමය නිදහස │
│ • රඳවා ගැනීමේ බදු (WHT) සහ ආදායම් බදු වලින් සම්පූර්ණ නිදහස │
└────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
2. නිල බැංකු ක්රම vs උන්ඩියල් / හවාලා (Undiyal / Hawala) අවදානම්
රුපියල් කිහිපයක වැඩි වාසියක් බලාපොරොත්තුවෙන් ඇතැම් ශ්රමිකයින් නීතිවිරෝධී උන්ඩියල් තැරැව්කරුවන් හරහා මුදල් එවීමට පෙළඹෙති. එහෙත් එයින් සිදුවන ආපසු හැරවිය නොහැකි පාඩු මෙන්න:
| කරුණ | නිල බැංකු ක්රමය (Official Banking) | නීතිවිරෝධී උන්ඩියල් / හවාලා |
|---|---|---|
| නීතිමය ආරක්ෂාව | 100% ක් ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ පූර්ණ ආරක්ෂාව | ශුන්යයි (නීතියෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදකි) |
| ගිණුම් අවහිර වීම | කිසිදු අවදානමක් නැත | සැකසහිත ගනුදෙනු ලෙස බැංකු ගිණුම් Freeze වේ |
| රජයේ වරප්රසාද | EV වාහන බලපත්ර, නිවාස ණය සහ රක්ෂණ හිමිවේ | කිසිදු රජයේ හෝ බැංකු වරප්රසාදයක් නැත |
| මුදල් අහිමි වීමේ අවදානම | නැත | තැරැව්කරු මුදල් වංචා කළහොත් කිසිදු නීතිමය පිහිටක් නැත |
3. නිල මාර්ගයෙන් මුදල් එවන අයට ලැබෙන විශේෂ රජයේ සහ බැංකු වරප්රසාද
┌─────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ විදේශගත ශ්රමිකයන්ට හිමිවන වරප්රසාද │
├──────────────────────────┬──────────────────────────────────┤
│ විදුලි වාහන (EV) බලපත්ර │ නිල බැංකු හරහා මුදල් එවූ අයට │
│ │ බදු සහන යටතේ EV වාහන ගෙන්වීමේ අවස්ථාව│
├──────────────────────────┼──────────────────────────────────┤
│ සහනදායී නිවාස ණය │ විශේෂ අඩු පොලී අනුපාත යටතේ │
│ │ නිවාස ඉදිකිරීමේ සහ මිලදී ගැනීමේ ණය│
├──────────────────────────┼──────────────────────────────────┤
│ ගුවන්තොටුපළ තීරුබදු සහන │ එවූ ඩොලර් ප්රමාණය මත කටුනායක │
│ (Duty-Free Allowances) │ ගුවන්තොටුපළේ සාප්පු සවාරි දීමනා │
├──────────────────────────┼──────────────────────────────────┤
│ නොමිලේ රක්ෂණ ආවරණ │ ශ්රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති │
│ │ කාර්යාංශයේ (SLBFE) සහ බැංකු රක්ෂණ │
└──────────────────────────┴──────────────────────────────────┘
- විදුලි වාහන ආනයන බලපත්රය (Electric Vehicle Scheme): නිල බැංකු ක්රමය හරහා ඩොලර් 20,000 ක් හෝ ඊට වැඩි මුදලක් මෙරටට එවා ඇති ශ්රමිකයින්ට බදු සහන සහිතව විදුලි මෝටර් රථ හෝ ද්විත්ව කාර්ය රථ ආනයනය කිරීමට කැබිනට් අනුමත බලපත්ර හිමිවේ.
- විදේශගත ශ්රමික සහන නිවාස ණය (Ransavi / Overseas Housing Loans): නිල මාර්ගයෙන් මුදල් එවන බවට බැංකු ප්රකාශන (Remittance Slips) ඉදිරිපත් කිරීමෙන් ලංකාවේ ඉඩමක් හෝ නිවසක් මිලදී ගැනීමට සහන පොලී යටතේ දීර්ඝකාලීන නිවාස ණය ලබාගත හැක.
- ගුවන්තොටුපළ තීරුබදු රහිත දීමනාව (BIA Duty-Free Allowance): වසරක් තුළ නිල මාර්ගවලින් එවන මුදල අනුව කටුනායක ගුවන්තොටුපළේදී ඩොලර් 1,000 සිට ඩොලර් 5,000 දක්වා ඉහළ තීරුබදු රහිත ඉලෙක්ට්රොනික උපකරණ මිලදී ගැනීමේ සීමාවක් හිමිවේ.
4. නිල වශයෙන් මුදල් එවිය හැකි පහසුම ඩිජිටල් ක්රමවේද
- LankaRemit ජාතික ජංගම යෙදුම (CBSL LankaRemit App): ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් හඳුන්වා දී ඇති ජාතික ප්රේෂණ යෙදුම හරහා අඩු ගාස්තු යටතේ ලංකාවේ ඕනෑම බැංකු ගිණුමකට ක්ෂණිකව මුදල් එවිය හැක.
- බැංකු Remittance Apps:
- Bank of Ceylon: BOC Smart Remit
- Commercial Bank: ComBank RemitPlus
- Sampath Bank: Sampath e-Remittance
- ජාත්යන්තර මුදල් හුවමාරු සේවා: Western Union, MoneyGram, Ria, Remitly, Wise සහ SWIFT Direct Bank Transfers.
5. විදේශගතව සිටියදීම ධනය වර්ධනය කරගන්නා Smart ආයෝජන සැලැස්ම
විදේශයක සිටින කාලය සීමිත බැවින්, උපයන මුදල් නිකරුණේ වියදම් නොකර ලංකාව තුළ ස්ථාවර වත්කම් ගොඩනගා ගත යුතුය:
- විදේශ විනිමය ස්ථාවර තැන්පතු (USD / EUR FDs): ඩොලර් ලෙසම ඉහළ වාර්ෂික පොලියක් ලබාගැනීම.
- භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර (Treasury Bills & Bonds): රජයේ 100% ක් සුරක්ෂිත ඉහළ ප්රතිලාභ ලබන ආයෝජන.
- ඒකක භාර අරමුදල් (Unit Trust Funds): මාසිකව ලැබෙන වැටුපෙන් කොටසක් ස්වයංක්රීයව ලංකාවේ Growth Funds වල ආයෝජනය කිරීම.
[!TIP]
බැංකු තැන්පතු පොලී අනුපාත සහ ලාභ සංසන්දනයට Fixed Deposit Calculator සහ රජයේ සුරැකුම්පත් පිළිබඳ දැනගැනීමට Treasury Bills Guide කියවන්න!