Home > Articles > මූල්‍ය සැලසුම්කරණය

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය තුළ මුදල් ඉතිරි කර Emergency Fund එකක් හදාගන්නා ක්‍රම 5ක්

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය තුළ මුදල් ඉතිරි කර Emergency Fund එකක් හදාගන්නා ක්‍රම 5ක්

ජීවිතය යනු අනපේක්ෂිත සිදුවීම්වලින් පිරුණු ගමනකි. විශේෂයෙන්ම ආර්ථික උච්චාවචනයන් සහ ඉහළ ජීවන වියදමක් පවතින රටක ජීවත් වන විට, හෙට දිනයේ කුමක් සිදුවේදැයි නිශ්චිතව කිසිවෙකුටත් අනාවැකි කිව නොහැක.

හදිසි රෝගාබාධයක්, අනතුරක්, පවුලේ හදිසි රෝහල්ගතවීමක්, වාහනයේ කාර්මික දෝෂයක් හෝ අනපේක්ෂිත ලෙස රැකියාව අහිමිවීමක් වැනි ඕනෑම අර්බුදයක් ඕනෑම මොහොතක අප හමුවට පැමිණිය හැක. එවැනි මොහොතක අතේ කිසිදු ඉතිරියක් නොමැති වුවහොත් සිදුවන්නේ කුමක්ද? බොහෝ දෙනෙකුට සිදුවන්නේ 30% කට අධික පොලී අයවන ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත්වලට හිරවීමට, රන් ආභරණ උකස් කිරීමට හෝ අධික පොලී අයකරන පුද්ගලික ණයකරුවන්ට (Loan Sharks) යටත්වී ජීවිත කාලය පුරාම ණය උගුලක සිරවීමටය.

මෙම අනාරක්ෂිතභාවයෙන් මිදී, ඕනෑම මූල්‍ය කුණාටුවකට නොසැලී මුහුණ දීම සඳහා ඔබ සතුව තිබිය යුතු ශක්තිමත්ම පලිහ වන්නේ හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) ය. මෙම මාර්ගෝපදේශයෙන් හදිසි අරමුදලක් යනු කුමක්ද, එය ගණනය කරන ආකාරය, එය තැන්පත් කළ යුතු සුදුසුම ස්ථාන සහ පවතින ආර්ථිකය තුළ එය ඉක්මනින් ගොඩනඟා ගැනීමට භාවිත කළ හැකි ප්‍රායෝගික ක්‍රම 5ක් සවිස්තරව සාකච්ඡා කරමු.


1. හදිසි අරමුදලක් (Emergency Fund) යනු කුමක්ද?

හදිසි අරමුදලක් යනු කිසිදු අනවශ්‍ය වියදමකට හෝ සාමාන්‍ය මිලදී ගැනීමකට අත නොතබා, සැබෑ හදිසි ආපදා තත්ත්වයකදී පමණක් භාවිත කිරීම සඳහා වෙන් කර තබන මාස 3 ත් 6 ත් අතර අත්‍යවශ්‍ය ජීවන වියදමට සමාන මුදල් සංචිතයකි.

මෙය ඔබේ මෝටර් රථයේ ඇති 'Spare Wheel' (අමතර රෝදය) හෝ 'Airbag' එකකට සමානය. සාමාන්‍ය ගමනේදී එයින් ප්‍රයෝජනයක් නොපෙනුනද, හදිසි අනතුරකදී ඔබේ ජීවිතය බේරාගන්නේ එම ආරක්ෂණ පද්ධතියයි.

හදිසි අරමුදලක් තිබීමේ ප්‍රධාන වාසි:


2. ඔබට අවශ්‍ය හදිසි අරමුදලේ ප්‍රමාණය ගණනය කරන්නේ කෙසේද?

බොහෝ දෙනෙකු කරන වරදක් වන්නේ හදිසි අරමුදල ගණනය කිරීමේදී තමන්ගේ මාසික වැටුප පාදක කරගැනීමයි. නමුත් මෙහිදී සලකා බැලිය යුත්තේ ඔබේ සම්පූර්ණ වැටුප නොව, ජීවත් වීමට අනිවාර්‍යයෙන්ම අවශ්‍ය මාසික වියදම් (Essential Monthly Expenses) පමණි.

[මාසික අත්‍යවශ්‍ය වියදම් ලැයිස්තුව - නිදසුනක්]

• නිවාස කුලිය / නිවාස ණය වාරික       : රු. 25,000
• සහල්, එළවළු, සිල්ලර බඩු (Groceries)  : රු. 25,000
• විදුලි, ජල, දුරකථන බිල්පත්          : රු. 10,000
• ප්‍රවාහනය / ඉන්ධන වියදම්             : රු. 10,000
• අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ / වෛද්‍ය වියදම්         : රු.  5,000
─────────────────────────────────────────────────
එකතුව (මාසික අත්‍යවශ්‍ය වියදම)         : රු. 75,000
ඔබේ රැකියා / ජීවන තත්ත්වය නිර්දේශිත හදිසි අරමුදල් ප්‍රමාණය
ස්ථාවර රජයේ හෝ ස්ථිර ආයතනික රැකියාවක් ඇති, දෙදෙනාම උපයන පවුලක් මාස 3 ක වියදම
පෞද්ගලික අංශයේ රැකියාවක නියුතු, තනි ආදායම්ලාභී පවුලක් මාස 6 ක වියදම
Freelancer, ව්‍යාපාරික හෝ කොන්ත්‍රාත් පදනමේ අස්ථාවර ආදායම් ලබන්නන් මාස 6 - 9 ක වියදම

3. මුදල් ඉතිරි කර Emergency Fund එකක් හදාගන්නා ප්‍රායෝගික ක්‍රම 5

රුපියල් ලක්ෂ 2ක් හෝ 4ක් යනු එකවර ඉතිරි කිරීමට විශාල මුදලක් ලෙස පෙනුනද, පහත උපායමාර්ග ක්‍රමානුකූලව අනුගමනය කිරීමෙන් කෙටි කලකින් මෙම ඉලක්කය සපුරාගත හැක:

1. 50/30/20 නීතිය අනුගමනය කරන්න (The 50/30/20 Budget)

ඔබේ මාසික ශුද්ධ වැටුප කොටස් 3 කට බෙදා කළමනාකරණය කරන්න:
* 50% අත්‍යවශ්‍ය වියදම් (Needs): ජීවත් වීමට අනිවාර්‍යයෙන්ම අවශ්‍ය කෑම බීම, කුලී සහ මූලික බිල්පත්.
* 30% පුද්ගලික කැමැත්ත (Wants): විනෝදාස්වාදය, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ හෝටල් වලින් ආහාර ගැනීම.
* 20% ඉතිරිකිරීම් (Savings): හදිසි අරමුදලක් නැති අයෙකු මුලින්ම කළ යුත්තේ මෙම සම්පූර්ණ 20% ක මුදල වෙනත් දිගුකාලීන ආයෝජන වලට නොයොදා, හදිසි අරමුදල සම්පූර්ණ වන තෙක් ඒ සඳහා පමණක් වෙන් කිරීමයි.

(උදාහරණයක් ලෙස ඔබේ වැටුප රු. 100,000 ක් නම්, මසකට රු. 20,000 බැගින් මාස 12 ක් ඉතිරි කිරීමෙන් රු. 240,000 ක ශක්තිමත් හදිසි අරමුදලක් ගොඩනගා ගත හැක).

2. "ඔබට පළමුව ගෙවන්න" (Standing Order - Pay Yourself First)

මාසය අවසානයේ ඉතිරි වන මුදල ඉතිරි කිරීමට බලා සිටියහොත් කිසිදා මුදල් ඉතිරි නොවේ.
* පඩිය ගිණුමට වැටෙන දිනයට පසු දිනම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ඔබේ ප්‍රධාන ගිණුමෙන් වෙනම ඉතුරුම් ගිණුමකට ස්වයංක්‍රීය ස්ථාවර නියෝගයක් (Standing Order) සකසන්න.
* මුදල ඔබේ දෑසට නොපෙනී ස්වයංක්‍රීයව අරමුදලට බැර වන විට, ඉතිරි මුදලින් පමණක් මාසික වියදම් පිරිමසා ගැනීමට ඔබේ මනස නිරායාසයෙන්ම හැඩගැසේ.

3. දෛනික අනවශ්‍ය වියදම් කපාහරින්න (The Latte Factor)

අප නොදැනුවත්වම දිනපතා වැය කරන කුඩා වියදම් මාසය අගදී දැවැන්ත අගයක් ගනී:
* එළියෙන් තේ බීම, කෙටි කෑම, සිසිල්බීම හෝ දිනපතා පිටතින් ආහාර ගැනීම වෙනුවට නිවසේ පිළියෙළ කරගත් ආහාර රැගෙන යන්න. මෙයින් මසකට රු. 8,000 - 12,000 ක් පහසුවෙන් ඉතිරි කරගත හැක.
* භාවිත නොකරන Home Broadband අමතර පැකේජ, භාවිත නොකරන Streaming Subscriptions (Netflix, Spotify ආදිය) තාවකාලිකව නවතා දමන්න.
* මෙම කපාහරින සෑම රුපියලක්ම සෘජුවම හදිසි අරමුදලට බැර කරන්න.

4. අනපේක්ෂිත මුදල් (Windfalls & Bonuses) සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන් කරන්න

වසර පුරා ඔබට ලැබෙන විශේෂ අමතර ආදායම් සාප්පු සවාරි සඳහා වැය නොකර හදිසි අරමුදල පිරවීමට යොදවන්න:
* සිංහල/දෙමළ අලුත් අවුරුදු හෝ නත්තල් උත්සව බෝනස් (Year-end / Festival Bonuses).
* අතිකාල දීමනා (Overtime - OT) හෝ සමාගම් කාර්‍යසාධන දීමනා (Incentives).
* නිවසේ ඇති භාවිත නොකරන පැරණි ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ, ගෘහ භාණ්ඩ Ikman හෝ Facebook Marketplace හරහා විකිණීමෙන් ලැබෙන මුදල්.
* බදු ප්‍රතිපූර්ණ (Tax Refunds) හෝ ණයට දී තිබී හදිසියේ ආපසු ලැබෙන මුදල්.

5. කුඩා අමතර ආදායම් මාර්ගයක් (Side Hustle) අරඹන්න

වියදම් කපාහැරීමට සීමාවක් ඇතත්, ඔබේ ආදායම ඉහළ නංවා ගැනීමට සීමාවක් නැත.
* සති අන්තයේ හෝ රාත්‍රී කාලයේ ඔබේ වෘත්තීය දැනුම භාවිත කර Freelance වැඩක් (Graphic Design, Content Writing, Data Entry, Social Media Management) කරන්න.
* පාසල් ළමුන්ට උපකාරක පන්තියක් පැවැත්වීම හෝ කුඩා ඔන්ලයින් ව්‍යාපාරයක් සිදු කිරීම.
* මෙම අමතර ආදායමෙන් ලැබෙන සෑම ශතයක්ම එදිනෙදා වියදම් වලට නොගෙන කෙළින්ම හදිසි අරමුදලට යොමු කරන්න. එමඟින් මාස 6 ක ඉලක්කය මාස 2-3 කින් සම්පූර්ණ කරගත හැක.


4. හදිසි අරමුදල තැන්පත් කළ යුතු සුදුසුම තැන කොතැනද?

හදිසි අරමුදලක් තැන්පත් කිරීමේදී සලකා බැලිය යුතු ප්‍රධානතම සාධකය වන්නේ ද්‍රවශීලතාවය (Liquidity - අවශ්‍ය මොහොතක ක්ෂණිකව මුදල් කරගත හැකි බව) සහ ප්‍රාග්ධනයේ ආරක්ෂාවයි. මෙහිදී ඉහළ ලාභ ලැබීමට වඩා වැදගත් වන්නේ හදිසි අවස්ථාවකදී කරදරයකින් තොරව මුදල් අතට ගැනීමයි.

┌─────────────────────────────────────────┐
│          සම්පූර්ණ හදිසි අරමුදල           │
│                 (100%)                  │
└──────────────────┬──────────────────────┘
                   │
    ┌──────────────┴──────────────┐
    ▼                             ▼
┌────────────────────────┐   ┌────────────────────────┐
│      20% - 30%         │   │       70% - 80%        │
│  බැංකු ඉතුරුම් ගිණුමක   │   │Money Market Unit Trust │
│ (Savings + ATM Card)   │   │        Fund එකක        │
├────────────────────────┤   ├────────────────────────┤
│• මැදියම් රැයක වුවද ATM │   │• සාමාන්‍ය FD සමාන ඉහළ   │
│  මඟින් ක්ෂණිකව ගත හැක  │   │  පොලියක් දිනපතා ලැබේ   │
│• හදිසි රෝහල් බිල්පත්   │   │• දඩ නැතිව දින 1-2 කින් │
│  සහ ඖෂධ වලට            │   │  ඕනෑම බැංකුවකට ගත හැක  │
└────────────────────────┘   └────────────────────────┘
  1. 20% - 30% ක් ක්ෂණික ඉතුරුම් ගිණුමක (Savings Account with Debit Card): රෝහලකට ඇතුළත් වන මොහොතක හෝ මධ්‍යම රාත්‍රියක වුවද ATM යන්ත්‍රයකින් හෝ කාඩ්පත ස්වයිප් කර ක්ෂණිකව ගෙවීමට මෙය භාවිත කළ හැක.
  2. 70% - 80% ක් Money Market Unit Trust Fund එකක: මෙම මුදල නිකරුණේ සාමාන්‍ය ගිණුමක තබනවා වෙනුවට රජයේ භාණ්ඩාගාර බිල්පත් ආශ්‍රිත Money Market අරමුදලක තැබීමෙන් බැංකු FD එකකට සමාන ඉහළ ප්‍රතිලාභයක් දිනපතා ප්‍රාග්ධනයට එකතු වේ. අවශ්‍ය වූ විට Online ඉල්ලීමක් කර කිසිදු දඩ මුදලකින් තොරව වැඩ කරන දින 1-2 ක් ඇතුළත ඔබේ බැංකු ගිණුමට ලබාගත හැක.

[!NOTE]
හදිසි අරමුදල් කිසිසේත්ම නොදැමිය යුතු තැන්:
- කොටස් වෙළෙඳපොළ (Stocks): වෙළෙඳපොළ පහත වැටී ඇති මොහොතක හදිසි මුදල් අවශ්‍ය වුවහොත් විශාල පාඩුවක් විඳීමට සිදුවේ.
- දීර්ඝකාලීන ස්ථාවර තැන්පතු (Long-term FDs): කල්පිරීමට පෙර කැඩුවහොත් පොලිය කැපී යයි.
- ඉඩම් හෝ දේපළ (Real Estate): දිනකින් දෙකකින් විකුණා මුදල් ලබාගත නොහැක.
- රන් ආභරණ: උකස් කිරීමට ගියද අත්කුලී අහිමි වන අතර උකස් පොලියක් ගෙවීමට සිදුවේ.


5. හදිසි අරමුදලක් භාවිත කළ යුතු සහ නොකළ යුතු අවස්ථා (The Emergency Test)

හදිසි අරමුදලට මුදල් එකතු වූ පසු, ඇතැම් විට අනවශ්‍ය ආශාවන් සඳහා එම මුදල් වැය කිරීමට සිත පෙළඹිය හැක. ඕනෑම වියදමකට හදිසි අරමුදලෙන් මුදල් ගැනීමට පෙර පහත ප්‍රශ්න 3 ඔබෙන්ම අසන්න:

┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│                   The Emergency Test                   │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. මෙය අනපේක්ෂිත සිදුවීමක්ද? (Unexpected)              │
│ 2. මෙය අත්‍යවශ්‍යම දෙයක්ද? (Necessary)                  │
│ 3. මෙය ක්ෂණිකවම කළ යුතු දෙයක්ද? (Urgent)               │
│                                                        │
│ -> ප්‍රශ්න 3 ටම "ඔව්" නම් පමණක් අරමුදලින් මුදල් ගන්න!    │
└────────────────────────────────────────────────────────┘
සැබෑ හදිසි අවස්ථා (Emergency Fund භාවිත කරන්න) ව්‍යාජ හදිසි අවස්ථා (Emergency Fund භාවිත නොකරන්න)
හදිසි අනතුරක් හෝ පවුලේ රෝහල්ගතවීමක් අලුත්ම iPhone හෝ ලැප්ටොප් මාදිලියක් මිලදී ගැනීම
රැකියාව අහිමිවීමෙන් පසු එදිනෙදා කෑම බීම සහ කුලී ගෙවීම සාප්පු සවාරි (Daraz / Black Friday Discount Offers)
වැඩට යන එකම වාහනයේ හදිසි එන්ජින් බිඳවැටීමක් මිතුරන් සමඟ යන විනෝද චාරිකා සහ සාද
නිවසේ හදිසි වහල කාන්දුවක් හෝ ජලනල පිපිරීමක් විවාහ උත්සව හෝ උපන්දින සඳහා මිල අධික තෑගි ගැනීම

6. හදිසි අරමුදලක් ගොඩනැගීමේ පියවරෙන් පියවර සැලැස්ම (Action Checklist)


[!TIP]
ඔබගේ මාසික වැටුපෙන් ඉතිරි කිරීමේ හැකියාව වැඩි කරගන්නේ කෙසේදැයි දැනගැනීමට අපගේ Salary Budgeting Secrets ලිපිය කියවන්න. Money Market අරමුදල් ගැන වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා Unit Trust Funds Guide මාර්ගෝපදේශය අධ්‍යයනය කරන්න.

🚀 චක්‍රීය පොලී සහ ධන වර්ධන කැල්කියුලේටරය

කුඩා මාසික ඉතුරුවකින් වසර ගණනාවකින් ඔබ උපයන මුළු ධනය සජීවීව ගණනය කරන්න.

ධනය ගණනය කරන්න →
S

ලිපිය සැකසුම: Supun

Verified Financial Author

ශ්‍රී ලංකාවේ පුද්ගලික මූල්‍ය කළමනාකරණය, කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ (CSE) සහ සාර්ව ආර්ථික විශ්ලේෂණ පිළිබඳ මූල්‍ය සාක්ෂරතා උපදේශක.

⚠️ මූල්‍ය වගකීම් ප්‍රකාශය (Financial Disclaimer): මෙම වෙබ් අඩවියේ පළවන සියලුම ලිපි, දත්ත සහ ගණනය කිරීම් අධ්‍යාපනික සහ දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් පමණක් සපයනු ලබන අතර, කිසිදු ආකාරයක බලපත්‍රලාභී මූල්‍ය, නීතිමය හෝ ආයෝජන උපදෙසක් (Financial Advice) නොවේ. ඕනෑම ආයෝජන තීරණයක් ගැනීමට පෙර සුදුසුකම්ලත් මූල්‍ය උපදේශකයෙකුගේ සහය ලබාගැනීමට කටයුතු කරන්න.

මෙම ලිපිය ඔබට ප්‍රයෝජනවත් වුණාද?

ඔබේ මිතුරන් සමඟත් WhatsApp හරහා මෙම වටිනා තොරතුරු බෙදාගන්න.

WhatsApp හරහා Share කරන්න
තවත් දැනුම

📚 සබැඳි ලිපි හා මඟපෙන්වීම්

සියලු ලිපි බලන්න →
මූල්‍ය සැලසුම්කරණය

ණය උගුල්වල නොවැටී Credit Card එකකින් උපරිම ප්‍රයෝජන ගන්නා රහස් 5ක්

⏱️ 11 min read කියවන්න →
මූල්‍ය සැලසුම්කරණය

ඔබගේ EPF සහ ETF ශේෂය Online පරීක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද? (EPF Balance Check Guide)

⏱️ 11 min read කියවන්න →
මූල්‍ය සැලසුම්කරණය

වැල් පොලී බලය (Compound Interest) මඟින් වසර 10 කින් කෝටිපතියෙකු වන හැටි

⏱️ 11 min read කියවන්න →
Advertisement